Cookie-ների կարգավորումներ

Ընտրեք, թե ինչը թույլատրել։ Կայքը միշտ պահում է իրեն անհրաժեշտը, մնացած ամեն ինչ անջատված է, մինչև չմիացնեք։

Անվտանգություն

Սերվերի գաղտնաբառը Telegram-ում․ ինչո՞վ փոխարինել և ինչո՞ւ

  • 30 հոկտեմբերի, 2026 թ.
  • 4 րոպե
  • Հարություն Էլիբեկյան

Եթե ձեր կայքի սերվերի գաղտնաբառը գոնե մեկ անգամ ուղարկվել է Telegram-ով, Viber-ով կամ WhatsApp-ով, համարեք, որ այն արդեն հայտնի է բոլոր նրանց, ովքեր երբևէ աշխատել են ձեր կայքի հետ։ Գաղտնաբառով մուտքը փոխարինեք SSH-բանալիներով․ յուրաքանչյուր մասնագետ կունենա իր բանալին, իսկ որևէ մեկի հասանելիությունը փակելու համար բավական կլինի ջնջել ընդամենը մեկ տող։

Փոքր բիզնեսի սովորական պատմություն․ կայքը պատրաստում է մի ֆրիլանսեր, հետո՝ մեկ ուրիշը, հետո՝ ծանոթի ծանոթը։ Յուրաքանչյուրը ստանում է ադմինիստրատորի նույն գաղտնաբառը։ Երեք տարի անց արդեն ոչ ոք չի կարող ասել, թե քանի հոգու մոտ է այն մնացել։ Իսկ քանի դեռ դուք այդ մասին չեք մտածում, բոտերն անընդհատ տարբերակներ են փորձում։

Քանի՞ անգամ են օրական փորձում մուտք գործել

2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ից 30-ը ես հաշվարկել եմ մուտքի անհաջող փորձերը հաճախորդի այն սերվերում, որը վերցրել ենք սպասարկման․ վեց օրում գաղտնաբառ մուտքագրելու 53 309 փորձ։ Դա օրական մոտ 9 000 փորձ է՝ 918 տարբեր հասցեներից։

Սերվերը գտնվում է Հայաստանում և ոչնչով աչքի չի ընկնում, հենց դա չէ, որ փնտրում էին։ Բոտերն ինտերնետում հերթով ստուգում են բոլոր հասցեները և փորձարկում ստանդարտ մուտքանուններ։ Ամենից հաճախ՝ ubuntu (3 871 անգամ), admin (1 178), user (788), deploy (584), test (406)։ Ձեր բիզնեսի չափն այստեղ բացարձակապես կապ չունի։

Նույն օրերի ընթացքում սերվեր հաջողությամբ մուտք են գործել 1 341 անգամ։ Բոլոր մուտքերը եղել են բանալիով, ոչ մի դեպք՝ գաղտնաբառով։

Երեք հարց, որոնց արժե պատասխանել այսօր

Նստեք և պատասխանեք գրավոր։ Եթե չգիտեք պատասխանը, դա արդեն իսկ պատասխան է։

Ո՞վ գիտի սերվերի կամ հոստինգի վահանակի գաղտնաբառը։ Հիշեք բոլորին, ովքեր պատրաստել են կայքը, փոփոխություններ արել կամ գովազդ կարգավորել։

Որտե՞ղ է պահվում այդ գաղտնաբառը։ Փնտրեք մեսենջերներում և էլեկտրոնային փոստում։ Նամակագրության մեջ այն կարող է պահպանվել տարիներով, և եթե նախկին կապալառուի հեռախոսը կորչի կամ նրա հաշիվը գողանան, գաղտնաբառը կգնա դրանց հետ միասին։

Ի՞նչ կլինի, եթե այսօր վիճեք կայքը սպասարկողի հետ։ Կկարողանա՞ք ինքնուրույն մուտք գործել՝ առանց նրան դիմելու։ Դոմենն ու հոստինգը գրանցվա՞ծ են ձեր, թե՞ նրա անունով։

Մուտքի ի՞նչ եղանակ ունի ձեր կայքը

Պատասխանը կախված է նրանից, թե որտեղ է տեղակայված կայքը։

Որտե՞ղ է տեղադրված կայքըՄուտքի ի՞նչ եղանակ էԻ՞նչ անել
Սովորական հոստինգ՝ վահանակով (cPanel, FastPanel և նմանատիպ)Վահանակի մուտքանուն և գաղտնաբառՓոխել գաղտնաբառը, միացնել երկփուլ նույնականացում, եթե վահանակն ունի այդ հնարավորությունը, կապալառուի համար բացել առանձին օգտահաշիվ
Սեփական սերվեր (VPS)SSH, հաճախ հոստինգի տրամադրած ադմինիստրատորի գաղտնաբառովԱնցնել բանալիների, ինչպես նկարագրված է ստորև
Կոնստրուկտոր (Tilda, Wix և այլն)Կոնստրուկտորի հաշիվԿապալառուին ավելացնել որպես նախագծի մասնակից, եթե սակագինը թույլ է տալիս, իսկ սեփական գաղտնաբառը չտալ

Դոմեն գրանցողի վահանակի մուտքը պաշտպանեք առանձնահատուկ և ամենախիստ ձևով։ Դա վերաբերում է նաև .am-ին․ ում մոտ է դոմենի կառավարումը, նրա ձեռքում են և՛ կայքը, և՛ այդ դոմենով էլեկտրոնային փոստը։ Այդ պատճառով գրանցող կազմակերպությունում հաշիվը գրանցեք ձեր կամ ընկերության անունով։

Ինչո՞վ է բանալին ավելի լավ

Բանալին երկու ֆայլ է։ Մեկը մնում է ծրագրավորողի համակարգչում, իսկ երկրորդը գտնվում է սերվերում։ Երկրորդ ֆայլը կարելի է հանգիստ ուղարկել նույնիսկ Telegram-ով․ առանց առաջինի այն ոչինչ չի բացում։ Տարբերակներ փորձելով նման բանալին գտնել հնարավոր չէ։

Այստեղից էլ գալիս է պատվիրատուի համար գլխավոր հարմարությունը։ Կապալառուն ձեզ կամ ձեր ադմինիստրատորին է ուղարկում միայն բաց մասը։ Ավարտեցի՞ք աշխատանքը։ Ջնջում եք նրա մեկ տողը ~/.ssh/authorized_keys ֆայլից։ Գաղտնաբառերը փոխելու կարիք չկա, մնացածը շարունակում են աշխատել, իսկ սերվերի գրանցամատյանում երևում է, թե նրանցից ով է մուտք գործել, եթե յուրաքանչյուրն ունի իր մուտքանունը։

Բանալին բացարձակ պաշտպանություն մի համարեք։ Ֆայլը կարող են գողանալ նոութբուքի հետ միասին, այդ պատճառով դրա վրա գաղտնաբառային արտահայտություն են դնում։ Սակայն տարբերակների զանգվածային փորձարկումը, որն ընթանում է ամեն րոպե, այն ամբողջությամբ կանխում է։

Ինչպե՞ս անցնել և չփակել սեփական մուտքը

Խնդրեք դա անել կայքը սպասարկող մասնագետին, իսկ եթե ինքներդ եք աշխատում սերվերի հետ, գործեք ըստ հերթականության։

  1. Ձեր համակարգչում՝ ssh-keygen -t ed25519, գաղտնաբառային արտահայտությամբ։
  2. Ուղարկեք բանալին սերվեր՝ ssh-copy-id имя@адрес-сервера։
  3. Երկրորդ պատուհանում ստուգեք բանալիով մուտքը։ Առաջին պատուհանը մի փակեք։
  4. SSH-ի կարգավորումներում նշեք PasswordAuthentication no և PermitRootLogin prohibit-password։
  5. Ստուգեք՝ sudo sshd -t, կիրառեք՝ sudo systemctl reload ssh։
  6. Տեսեք արդյունքը՝ sudo sshd -T | grep passwordauthentication, մուտք գործեք նոր պատուհանից և միայն դրանից հետո փակեք հինը։

Եթե 4-րդ քայլն անեք 3-րդից առաջ, մուտք գործել կկարողանա միայն հոստինգը՝ վթարային կոնսոլի միջոցով։ Եթե բաց թողնեք 6-րդ քայլը, կարող եք սխալվել․ կարգավորումը կարող է գտնվել նաև /etc/ssh/sshd_config.d/ պանակում, և ոչ միշտ է գործում այն, ինչ գրված է գլխավոր ֆայլում։

Ի՞նչ անել, երբ կապալառուն հեռանում է

Կազմեք ցուցակ և ստուգեք բոլոր կետերը հենց նույն օրը։ Ջնջեք նրա բանալին սերվերից։ Հեռացրեք նրան հոստինգի վահանակից, կայքի կառավարման համակարգից, Google Search Console-ից, Google Analytics-ից և գովազդային հաշիվներից։ Փոխեք այն ամենը, ինչ նա կարող էր տեսած լինել՝ տվյալների բազայի գաղտնաբառը, վճարային համակարգի բանալիները։ Եթե կայքն ընդունում է վճարումներ բանկով կամ Idram-ով, այդ բանալիները հատկապես կարևոր են․ ավելի լավ է դրանք վերաթողարկել անձնական էջից։

Եվս մեկ կարևոր հանգամանք․ շատ լավ է, երբ այս պայմանը նախապես ամրագրված է պայմանագրում՝ հասանելիություն միայն անձնական հաշիվներով, իսկ աշխատանքների հանձնման ժամանակ ամեն ինչ փոխանցվում է պատվիրատուին։ Պրոֆեսիոնալ ծրագրավորողը հանգիստ կհամաձայնի դրան։

Մենք կարող ենք կարգավորել սա կայքի սպասարկման շրջանակում։ Եթե վստահ չեք, թե ինչպես է կազմակերպված ձեր կայքի հասանելիությունը, գրեք մեզ․ միասին կտեսնենք, թե ինչից սկսել։

Աղբյուրներ

Թեմային առնչվող ծառայություններ

  • Կայքի սպասարկում

    Դուք զբաղված եք բիզնեսով, կայքն աշխատում է. մոնիտորինգը, կրկնօրինակները, թարմացումներն ու մանր շտկումները մեզ վրա են։

Կարդացեք նաև

Կապվեք մեզ հետ

Պատրա՞ստ եք քննարկել ձեր նախագիծը

Զանգահարեք, գրեք մեզ կամ լրացրեք կարճ հարցաթերթիկը։ Դուք կստանաք հստակ հաջորդ քայլ, իսկ առաջին զրույցից հետո՝ գրավոր գնային առաջարկ։

Կամ կապվեք մեզ հետ անմիջապես

  • Արագ պատասխան ձեր հայտին կամ զանգին
  • Լեզուներ Հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն
  • Գրավոր առաջարկ առաջին զրույցից հետո

Անիմացիան անջատված է, քանի որ ձեր համակարգը խնդրում է նվազագույն շարժում։